Strona startowa Oferta Realizacje Zapytanie ofertowe Kontakt

Dodatki stopowe

Pierwiastki domieszkiwane do stopów żelaza z węglem


dodatek stopowy

       Dodatki stopowe są to pierwiastki (najczęściej metaliczne), wprowadzane specjalnie do stopu w ilości pozwalającej na zmianę wybranych właściwości materiału. Przeważnie ich udział w stopie jest ograniczony do kilku procent zawartości, a tylko w nielicznych przypadkach może dochodzić do kilkudziesięciu procent. W stopie mogą występować także pierwiastki niekorzystnie wpływające na jego charakterystyki. Ich obecność jest podyktowana stosowaną rudą oraz procesem metalurgicznym i nie należy ich zaliczać do grona dodatków stopowych.

    Pierwiastki chemiczne mogą występować w stopie:
  • w roztworze stałym,
  • jako węgliki lub azotki,
  • w postaci wtrąceń niemetalicznych,
  • jako związki niemetaliczne,
  • w wolnej postaci.

       Wprowadzenie dodatków stopowych jest równoznaczne z podwyższeniem kosztów produkcji stali. W przypadku niektórych pierwiastków chemicznych są to znaczne kwoty. Dlatego też stosowanie stali stopowych do produkcji konstrukcji stalowych musi być racjonalne i dobrze zaplanowane.

    Typowe pierwiastki stosowane jako dodatki stopowe to:
  • mangan - rozdrabnia ziarna struktury, znacznie poprawia wytrzymałość na rozciąganie oraz obciążenia dynamiczne,
  • molibden - zwiększa odporność na pełzanie oraz kruche pękanie,
  • wanad - zwiększa drobnoziarnistość, sprężystość oraz twardość stali,
  • wolfram - poprawia odporność na ścieranie oraz wytrzymałość na rozciąganie, zwiększa odporność na odpuszczanie (pozwala na pracę stopu w wysokich temperaturach),
  • chrom - zwiększa hartowność, rozdrabnia ziarno, poprawia parametry wytrzymałościowe,
  • nikiel - znacznie zwiększa udarność stali oraz hartowność,
  • kobalt - zwiększa twardość, utrudnia powstawanie struktury martenzytycznej,
  • krzem - stosowany jako odtleniacz, zwiększa twardość, ale powoduje większą kruchość materiału, używany w stalach sprężynowych i transformatorowych,
  • tytan - zwiększa odporność korozyjną oraz poprawia właściwości mechaniczne,
  • niob - znacznie poprawia właściwości wytrzymałościowe, a także odporność korozyjną stali w wysokich temperaturach,
  • aluminium - ze względu na silniejsze od żelaza powinowactwo do tlenu używa się go do odtleniania surówek,
  • miedź - zwiększa odporność korozyjną stopów żelaza z węglem.

       czytaj więcej...